W minioną środę, 25 lutego 2026 roku, sala Gminnego Ośrodka Kultury w Grabowcu wypełniła się osobami pragnącymi pogłębić wiedzę o tragicznych losach naszego regionu. Spotkanie poświęcone było wysiedleniom na Zamojszczyźnie – tematowi, który do dziś budzi żywe emocje i stanowi fundament tożsamości lokalnej społeczności. Głównym punktem programu był referat połączony z prezentacją multimedialną, który wygłosił dr Rafał Drabik z Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Lublinie. Prelegent w sposób niezwykle szczegółowy i merytoryczny przybliżył mechanizmy akcji wysiedleńczej, skupiając się przede wszystkim na losach mieszkańców trzech gmin: Grabowca, Uchanie oraz Trzeszczany.
Dzięki dostępowi do archiwalnych dokumentów i zdjęć, uczestnicy mogli poznać nie tylko skalę operacji, ale także indywidualne dramaty rodzin, które w latach 40. XX wieku zostały brutalnie wyrwane ze swoich domów.
Wydarzenie miało charakter otwarty i przyciągnęło liczne grono słuchaczy. Swoją obecnością rangę spotkania podkreślili przedstawiciele władz samorządowych, licznie zgromadzeni mieszkańcy gminy oraz zaproszeni goście. Obecność przedstawicieli różnych pokoleń stała się dowodem na to, że pamięć o "Dzieciach Zamojszczyzny" i gehennie wysiedleń jest wciąż żywa i przekazywana z należytym szacunkiem.
„Historia naszych gmin to nie tylko suche daty, to przede wszystkim ludzie i ich cierpienie, o którym mamy obowiązek pamiętać” – podkreślano w kuluarach po zakończeniu prelekcji.
Po zakończeniu części oficjalnej odbyła się krótka dyskusja, podczas której mieszkańcy dzielili się rodzinnymi wspomnieniami i dziękowali dr. Drabikowi za wnikliwe ujęcie tematu. Takie spotkania udowadniają, jak istotna jest współpraca z instytucjami takimi jak IPN w celu rzetelnego dokumentowania lokalnych dziejów.
Pomnik ku czci zamordowanych Dzieci Zamojszczyzny i ich rodzin - ofiar niemieckiej okupacji podczas II wojny światowej. Pomnik zlokalizowany jest w Zamościu, na rogu ulic Okrzei i Piłsudskiego (teren byłego niemieckiego obozu koncentracyjnego). Pomnik został ukończony w lipcu 1978 roku, w 35-tą rocznicę niemieckiej akcji pacyfikacyjnej przeciwko polskiej ludności wiejskiej na obszarze Zamojszczyzny. Pomnik ufundowany przez władze i społeczeństwo miasta Zamościa, nosił oryginalnie tytuł "Anioł śmierci", nadany mu przez jego autora - artystę rzeźbiarza Jerzego Hyckiego, nauczyciela Liceum Plastycznego w Zamościu (zm. w 2020r).
zdjęcia oraz informacja: wikipedia.org
Galeria zdjęć
